|
Bu günlerde Cihadiye (Tuğujkoy), Dereköy (Şıncıy), Kahvetepe (Hakuçkoy), Savaştepe (Halekoy-Bjehekoy-Cıhelkoy), gibi
köylerin bulunduğu yöne giderken “Çaydan öte” gidiyoruz ifadesini
kullanırdık. O zamanlar bunun ne ifade ettiğini düşünür bir anlam veremez,
Biga çayından öbür tarafın ifade edildiğini zannederdim. Bazen da itiraf
edeyim, “acaba Bahçeli çayından ötesi mi ifade ediliyor, yoksa Biga
çayı mı” diye düşünmeden de edemez, tam olarak da neden böyle bir
ayrım yapıldığını anlayamazdım.
İşin ilginci
çevremdekilere sorduğumda da kimse bunu tam olarak açıklayamaz, doyurucu
bir cevap veremez “o taraftaki köyler işte” deyip
geçerlerdi. Kafamdaki o eksik parçanın ne olduğunu da bir türlü bulamazdım.
Yıllar sonra
köy ile ilgili kendimce araştırmalar yaparken, bazı ipuçlarını da
birleştirince ilginç bir hikayeye öğrendim.
Biz ve
akranlarım “Çaydan öte” derken, aynı taraf için yaşlıların
farklı bir şey söylediklerini fark ettim. Yaşlılar bizlerin “Çaydan
öte” dediğimiz yerlerdeki köylere “Hamşıy”
diyorlardı. Biraz daha araştırınca Hamşıy’ların
da bizim tarafta kalan köylere –İdriskoru (Tefkoy), Hacıköy, Osmaniye, Eminorman, Aşağıdemirci (Beceşkoy-Yedıpsıkoy)- “Çeçenay” dediklerini öğrendim. Birden boyut
değişmişti. Bunun bir nedeni olmalı diye düşünüp sağı solu karıştırırken,
binlerce yıl öncesindeki hikayeye ulaştım. (Tabi
bunu bilenler biliyordu ama benim için yepyeni bir bilgiydi o
zamanlar…)
Sizlere dilim
döndüğünce kısaca anlatmaya çalışayım.
Çok eski
çağlarda Kafkasyada Bjeduğ
beyinin (Pshı) iki oğlu varmış. Birinin adı Çeçenay diğerinin adı da Hamşıy’miş.
Bazı sebeplerden dolayı topraklarını iki oğlu arasında paylaştırmaya karar
veren Pshı, Çeçenaya; Kuban’ın sağ tarafında Pşuş
ve Psekups dereleri arasını, Hamşıya
da Psekups’tan Şapsığların
sınırına kadar olan toprakları vererek paylaştırmış. O günden sonra nehrin
iki tarafındakiler ayrı boylar olarak anılmışlar ve Bjeduğ
da bu iki boyun ortak adı olmuş. Bu boylar birbirlerine Çeçenay-Hamşıy şeklinde hitap eder olmuşlar. (Bu konuda farklı
anlatımlar da var.)
Binlerce yıl
geçtikten ve büyük sürgün yaşandıktan sonra, başka bir coğrafyada dahi, Psekups’un yerini Biga çayı almış, gençler
de bilinçsiz olarak bunu “Çaydan Öte” şekline dönüştürerek
yaşatıyor olmasın!
Saygılarımla,
Nurettin Akçal
Aralık
2009
|
Kısa
Haber 
