Kullanıcı Adı :
Şifre              :

Beni Hatırla :

Bize Katılın Şifremi Unuttum

 

YAKIN TARİHLE YÜZLEŞME-2

Hainler Listesi!

 

 Geçen sohbetimizde Kurtuluş savaşı sırasında,  düşmanla ve İstanbul Hükümetiyle işbirliği yaptığı gerekçesiyle(..yaptığı için değil) “150’likler” adıyla Hainler listesi hazırlandığını ve bunların arasında Çerkezlerin de bulunduğunu söylemiştik.

Bu liste 6 Nisan 1924’de TBMM tarafından, başta 600 kişiyle başlamış, sonra 300, daha sonra da 150 kişiye indirilmiş ve 1 Haziran 1924’te bir kararname ile yürürlüğe girmiştir.

Bunların 140’ı 7 -13 Kasım 1922 tarihleri arası İngiliz Konsolosluğuna sığınmış, oradan da 17 Kasımda bir vapurla yurdu terk etmişlerdi.

 

 

Bu listede olmayan son padişah Vahdettin ve sadrazam damat Ferit, 16/17 Kasım gecesi İngiliz gemisi “Malaya”  ile kaçmışlardı.

Yani 150’liklerin neredeyse tamamı yasa çıkmadan çok önce ülkeyi terk etmişti.

Haklarındaki vatandaşlıktan çıkarılma cezaları, 29 Haziran 1938 kabul tarih ve 16 Temmuz 1938’de Resmî Gazete ilanıyla kaldırılarak affa uğramıştır.

10 Başlık altında toplanan 150’liklerin listesi şöyledir:

1- Padişah maiyeti: 8 kişi

    1’i Çerkez: Hademe-i Hassa Kumandanı Zeki Bey(Vahdettin’in eşlerinden İnşirah Hanım’ın kardeşi. Padişah Vahdettin’in ölümü (1926)ne kadar yanında ancak, içki, kumar, kadınlarla lüks içinde hovardaca yaşadı. Padişah öldükten sonra doktoru, Reşat Paşa’nın ölümü dolayısıyla İtalyan polisi tarafından tutuklanıp San Remo hapishanesine gönderildi. Serbest kalınca Nice/Fransa’daki Prens Ömer Faruk’un yanına sığındı. 16 Aralık 1928’de uyumadan önce odasında yaktığı odun kömürü intihar etti)

2 –Kuvayı İnzibatiye’ ye dahil Kabine Üyeleri: 6 kişi

    İçlerinde Şeyh-ül İslâm Mustafa Sabri(Padişah’ın 2 bin sterlinini dolandırdı. Ülkeye dönmedi. 1953’te İskenderiye/ Mısır’da öldü.)

3 - Sevr Antlaşmasını İmzalayanlar: 3 kişi

    Hadi Paşa(Maarif Nazırı), Rıza Tevfik (Danıştay Reisi), Reşat Halis (Bern Sefiri)

4 – Kuvayı İnzibatiye’ye dahil olanlar: 7 kişi

    -1’i Çerkez:Damat Ferit’in yaveri Tarık Mümtaz. 150’nci kişi olarak listeye eklendi. (Aftan sonra döndü. Göztepe soyadını aldı. 1977’de öldü.)

5- Mülkiye ve Askeriyeden olanlar:32 kişi.

   (içlerinde çerkez olduklarına dair kesin bilgiye ulaşılamadı)

6- Ethem Bey ve Evanesi: 9 kişi.

       - Ethem Bey(Tarafsız mahkemede yargılanmadan, aftan yararlanmayı kabul etmedi. Af suçlular içindir, düşüncesindeydi.

   Amman/Ürdün’de, 21 Eylül 1948’de öldü. Şeria nehri kıyısında Kabartay mezarlığında gömüldü.)

       -Reşit Bey(Ethem’in abisi. Afta dönmedi. Daha sonra Oğlu Aytek’in Celal Bayar’a ricası ile döndü. 1,5 sene yaşadı. Eylül 1951’de öldü.)

       - Tevfik Bey(Ethem’in ikinci abisi. Afta döndü. 1946’da öldü. Bandırma Emreköy’de defnedildi.)

-Kuşçubaşı Eşref Sencer Bey.

-Hacı Selim Sami Bey(Kuşçu başı Eşref’in biraderi. Abisinin emriyle 1914’te beş arkadaşı ile birlikte Hindistan üzerinden Orta Asya’ya geçti. “Gizli Servis Elemanları” olarak Rus ve İngilizlere karşı inanılmaz işler başardılar. Enver Paşa’nın Türkistan’a geçmesini o sağladı. Mücadelesinde çok ihanetlere uğramasına rağmen yılmadı. Enver Paşa’nın şehit düşmesi(5 Ağustos 1922) üzerine oradaki ordunun komutasını üzerine alan odur. Bin bir maceralı mücadelesi Afganistan’da da sürdü. 1924 yılı başlarında Meşhed, daha sonra Bağdat üzerinden Halep/Suriye’ye geçti. Türkiye’ye girmek istediğinde, “-150’liklerdensin” denilince, ne demek o sorusuna: “Hainlerdensin!?” karşılığını alınca şaşırdı. Ben Türkiye’de bile değildim, dediyse de derdini anlatamadı. Yunanistan’a geçerek, orada Ethem Bey’in adamlarından bazıları ile buluştu. Hiçbiri hainliklerini kabullenmiyordu. Bir şekilde Türkiye’ye girmeyi planladılar. Yakalanınca yargılanacaklar ve nasılsa “gerçek” ortaya çıkacak ve masumiyetleri anlaşılacaktı.

Sisam adasında hazırlıklarını yaparlarken, Yunan İstihbaratı Sami Bey ve yanındakilerin suikast niyetiyle Kuşadası’ndan girecekleri ihbarını yaptı. Kendilerini bekleyen Jandarmaları girişte atlattılarsa da,  takip sonucu Bozdoğan’ın Madran  Yaylasında girilen çatışmada Hacı Sami Bey öldürüldü(3 Ağustos 1927). Arkadaşları yanlarında ilgisi olmayanlarla birlikte İstanbul’da yargılandı. Üçü idama, ikisi ömür boyu mahkûm oldu.)

- İzmir’li Akhisar Kumandanı Yüzbaşı Küçük Ethem(Af çıktığında Atina’da idi).

- Düzce’li Mehmet oğlu Sami.

- Burhaniye’li Halil İbrahim.

- Susurluk’ tan Demirkapılı Hacı Ahmet.

 7- Çerkez Kongresine Kurucu Üye Olarak Katılanlar(Şark-ı Karib Çerkezleri Temin-i Hukuk Cemiyeti.): 18 kişi(1 kişisi Biga’dan: Nuri Beyoğlu İsa. 3 kişi Gönen’den: Tuzakçılı Lampat Yakup, Keçelerli Binbaşı Ahmet ve Bayramiç köyünden Lampat Hacı Sait.)

8 - Polisler: 13 Kişi(İçlerinde Çerkez olanlar belirlenemedi)

9 -Gazeteciler: 9 Kişi(Tanınan simalardan: Refik Halit, Bandırmalı Bahriyeli Ali Kemal..)

10 - Diğer Şahıslar: 41 kişiden 1’i İngiliz casusu Çerkez Ragıp, 1’i de Binbaşı Çerkez Bekir’dir. 20’si Gönen, 5’i Manyas, 1’i de Susurluk köyleri Çerkezlerindendir.

 

Konu bütünlüğünü bölmemek için uzun ettim. Bağışlayın.

Gelecek sohbette devam etmek üzere, en derinden sevgiler.

 


Kısa Haber Başlıkarı

 

 

Köyden Haberler Güncel

Köy Gazetesi

Köyün Krokisi

Köy Dergisi

Kavusma Günü

Köydeki Etkinlikler

Köyün Destanı

Uzaydan Köyümüze

Demirci Tube Yeni

Köyün Tanıtım Filmi

Asağıdemirci Neresi ?

Köy Soyadları

Köy Büyüklerimiz

 

Site Yönetim Kurulu ***

Hasan Amca'nın Günlüğü

Köse Yazıları

Tel. Rehberi

Forum & Z.Defteri

Çerkes Adil Paşa

Çerkesler Kimdir ?

Nerde Yasarlar ?

Çerkes Mutfağı

Çerkes Kıyafetlerı

Çerkes Çalgıları

Balkan Türkleri Kimdir ?

Nerde Yasarlar ?

Ne Yerler ?

Milli Kıyafetlerı



 

 

 

 

Anasayfa | Forum | Chat | Iletisim | Üye Ol

Created by
Yusuf Serkan Tanrikulu